Stanisław Czernik w latach trzydziestych ubiegłego wieku w Co i jak, czyli 13 tezach autentyzmu napisał m.in., że

Autentyzm obejmuje wszystkie dziedziny sztuki i życia. Jest wyrazem światopoglądu. Jakiego? Oto pytanie, które powinno nas zaniepokoić.

To samo możemy dzisiaj powiedzieć o kulturze. Spróbujmy określić nasz dorobek i odpowiedzieć na równie nurtujące pytanie o obecności kultury i jej twórców w naszym konkretnym miejscu i czasie.

Piątek 22 lutego 2019 r., godz. 17.00

Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Ostrzeszów (plac Borek 17)

Zapraszamy!

Stowarzyszenie Regionalny Ośrodek Dokumentacji WIEŻA 1916
Stanisław Kulawiak, tel. 605 622 991
esku@kulawiak.pl

Stowarzyszenie RADOŚĆ CZYTANIA
Dorota Owczarczak, tel. 795 235 213
dyrektor@bp.ostrzeszow.pl

Drukarnia i oficyna Mariana Malinowskiego była do roku 1918 w naszym mieście ważną ostoją polskości, a w okresie międzywojennym centrum życia kulturalnego i społecznego. Marian Malinowski pełnił szereg ról publicznych, m.in. w okresie 1921–1925 był przewodniczącym rady miasta, a w 1937–1938 wiceburmistrzem. Zaangażował się również w plebiscyt na Górnym Śląsku (20 marca 1921 r.), sprawując funkcję skarbnika plebiscytowego. Jako właściciel drukarni należał do Towarzystwa Przemysłowców, które wprowadzało młodych przedsiębiorców w rzemiosło poprzez sekcje Towarzystwa Terminatorów. Aktywnie uczestniczył w działalności teatru amatorskiego i towarzystw śpiewaczych. We współpracy z Katolickim Stowarzyszeniem Młodzieży Miejskiej zorganizował wiele widowisk i spektakli teatralnych, m.in. 8 listopada 1931 r. wystawiono sztukę „Dla Chrystusa”, którą wyreżyserował. W 1938 r. został wybrany na wiceprezesa Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej (LOPP), organizacji paramilitarnej promującej lotnictwo sportowe, komunikacyjne i wojskowe, a w roku 1939 r. został jej prezesem.
W okresie II wojny został wysiedlony przez Niemców do Generalnej Guberni, do wsi Mrozy, woj. mazowieckie. W latach 1940–1944 mieszkał w jednym domu z rodziną Bieńków w miejscowości Iwowe, gdzie pełnił funkcję wójta. Po wojnie wrócił do Ostrzeszowa.

Zamieszczamy kolejny nieznany do tej pory wiersz Stanisława Czernika pt. Nokturn opublikowany w 98 numerze „Gazety Ostrzeszowskiej” z 1923 roku.

Stanisław Czernik Nokturn

Pada czarny śpiew
Na pokutną duszę.
Pada czarny śpiew.
Jak nieznany śnieg.

Śpiewać, śpiewać muszę
śpiew, co jest jak gniew,
śpiew, jak czarny śnieg,
co padł na mą duszę.

Opracował na podstawie materiałów archiwalnych Grzegorz Kosmala, prawnuk Mariana Malinowskiego.

Marian Malinowski, około 1950 r.

Opublikowany wiersz Stanisława Czernika pt. Nokturn

Drukarnia, skład publikacji ze czcionek w kasztach. Na pierwszym planie Janina Kubiak, Franciszka Nowicka, Marian Malinowski z córką Ireną, w środku Agnieszka Kędzia, od 1932 r. Fabrowska

Dożynki, Ostrzeszów 4.08.1907 r., po lewej strony w kapeluszu i wąsami autor zdjęcia Marian Malinowski

100-LECIE WYDANIA PIERWSZEGO NUMERU GAZETY OSTRZESZOWSKIEJ (1.04.1919 R.) — cz. II

„Gazeta Ostrzeszowska” wydawana była w Ostrzeszowie w okresie międzywojennym, pierwszy numer ukazał się 1 kwietnia 1919 r., ostatni — 30 sierpnia 1939 r. Wydawcą i redaktorem gazety był Marian Malinowski (1882-1965), wykształcony w Berlinie, Kijowie i we Wrocławiu litograf, fotograf, drukarz i introligator. W 1908 r. przejął po wuju Ludwiku Bielawskim założoną w 1873 r. przy ul. Kościelnej drukarnię, księgarnię i introligatornię. Nakładem jego drukarni-oficyny ukazało się wiele znakomitych czasopism, książek i druków okolicznościowych. Oprócz „Gazety Ostrzeszowskiej” oficyna Malinowskiego wydawała również bezpłatny dodatek „Orędownik Ostrzeszowski”. W 1920 r. ks. radca Michał Perliński opublikował tutaj pracę Wspomnienia o mieście Ostrzeszowie bliższej jego i dalszej okolicy, zawierającą szczegółowe opisy parafii z okolic Ostrzeszowa, a Stanisław Czernik drukował redagowaną przez siebie w latach 1935–1939 słynną i znaną w całym kraju „Okolicę Poetów”. Drukowano tu także w latach 1936–1939 „Chudego Literata”, gazetkę koła polonistycznego przy gimnazjum salezjanów. Wysoki poziom reprezentowały „Nowiny Śpiewacze”, redagowane przez ostrzeszowian Ignacego Rozmarynowskiego i Stanisława Sarnowskiego oraz aptekarza z Kępna Aleksandra Feige. W latach 1931–1938 regularnie ukazywał się „Tygodnik Parafialny”, redagowany przez ks. prob. Grzegorza Kucharskiego. W 1939 r. Marian Malinowski został wraz z rodziną wysiedlony przez Niemców do Generalnej Guberni, do wsi Mrozy i Iwowe, woj. mazowieckie. Po wojnie wrócił do Ostrzeszowa. Socjalistyczna władza zabrała mu maszyny drukarskie, co uniemożliwiło wydawanie „Gazety Ostrzeszowskiej”. Przerażony nową rzeczywistością ustrojową, skupił się na życiu rodzinnym i drobnych pracach introligatorskich.

Zamieszczamy nieznany do tej pory wiersz Stanisława Czernika pt. Preludjum opublikowany w 97 numerze „Gazety Ostrzeszowskiej” z 1923 roku.

Stanisław Czernik Preludjum

Myśl biała, myśl senna, myśl śnieżna
Na pola się ściele bezgłośnie.
I rośnie tęsknota bezbrzeżna,
I wstaje sen blady o wiośnie.

Noc biała, noc senna, noc śnieżna,
Jak zjawa do myśli się wkrada.
I szumi tęsknota bezbrzeżna,
Cichutko, jak śnieg, kiedy pada.

Jest cisza. A dzwoni, jak dzwonki,
Śnieg biały — tak prawie bezgłośnie.
I noc jest, jak srebrne koronki,
Noc blada, co myśli o wiośnie.

Śnieg pada… Myśl śpiewa, myśl śnieżna,
I w dale ulata bezgłośnie.
I rośnie tęsknota bezbrzeżna,
A nocne sny szumią o wiośnie.

Winieta 93 numeru „Gazety Ostrzeszowskiej” z dnia 21 listopada 1923 r.

Opublikowany w tym numerze wiersz Stanisława Czernika pt. Preludjum

Ostrzeszowianie na wycieczce w Gdyni, drugi od lewej Stanisław Czernik, Gdynia, 23–24.08.1935 r